Soorten websites
Bespreek samen welke soorten websites je bruikbaar vindt voor informatie voor school, opleiding of werk. Je kunt ook andere onderverdelingen bedenken. De verschillende soorten komen ook in combinatie voor. Een bedrijfswebsite bijvoorbeeld kan ook een online shop hebben en blogs van de medewerkers.
Algemene begrippen: platform, forum, blog, vlog …
Wat betekenen de bolletjes?
Geschikt als informatiebron?
🟢 meestal geschikt als informatiebron
⚪️ geschiktheid onbepaald, hangt helemaal van de maker af
🔴 meestal ongeschikt als informatiebron 🟠 niet geschikt, maar met enkele goede uitzonderingen
Nep-vatbaarheid
Per soort geven we aan in hoeverre deze soort vatbaar is voor AI-slop of andere vormen van nep. Varierend van ● tot ●●●●●. Zie het rode blok onderaan over Informatiehusselaars.
Groep A - Verkopen en promotenBedrijfswebsites
- Makers: een bedrijf of organisatie, groot of klein. Van Samsung en Unilever tot een fysiotherapie-groepspraktijk in je woonplaats.
- Doel: laten zien wat het bedrijf doet en aanbiedt.
- Herkennen: bedrijfsnaam in het webadres, rubrieken als Over ons, Diensten, Contact.
⚪️ Let op: de toon is altijd positief over eigen producten. Ook een blog of kennispagina op zo'n site is vaak promotioneel (marketing). Nep-vatbaarheid ●● — vooral door imitatie-sites in phishing.
Webshops
- Makers: verkopers, van grote (internationale) platforms tot lokale winkels.
- Doel: producten aanbieden en verkopen.
- Herkennen: winkelmandje, prijzen, betaalknoppen.
🟠 Let op: productbeschrijvingen zijn verkooptekst. Reviews kunnen nep zijn. Nep-vatbaarheid ●●●
One pagers en landingspagina's
- Makers: vaak onbekende maker — dropshippers, of mensen die commissie krijgen per klik (affiliates), tijdelijke campagnes.
- Doel: één ding verkopen of aanbieden.
- Herkennen: één lange pagina, weinig menu, grote knoppen (Koop nu, Schrijf je in), klantverhalen, geen Over ons.
🔴 Let op: niet geschikt om informatie te zoeken. AI-gegenereerde aanbiedingen komen veel voor. Nep-vatbaarheid ●●●●
Portfolio's en ZZP
- Makers: iemand die voor zichzelf werkt (fotograaf, kapper, programmeur, coach, tekstschrijver).
- Doel: laten zien dat je bestaat, wie je bent, wat je doet, samen met openingstijden en contact-mogelijkheden. Klanten trekken.
- Herkennen: eigen naam in het webadres, rubrieken als Werk, Over mij, Tarieven.
⚪️ Let op: toon is wervend; ervaring en cv’s kunnen aangedikt zijn. Soms goed als primaire bron over het eigen vakgebied. Nep-vatbaarheid ●●
Evenementenpagina's
- Makers: de organisator van een festival, congres, concert, beurs.
- Doel: informeren over het evenement en kaartjes verkopen.
- Herkennen: datum en locatie prominent, programma, ticketknop.
🔴 Let op: korte levensduur; informatie veroudert snel. Ticket-scams en doorverkoop via neppe sites komen voor. Nep-vatbaarheid ●●●
Vergelijkingssites en reviews
- Makers: heel verschillend. Onafhankelijk: Consumentenbond (NL), Test-Aankoop (BE), Wirecutter (US), Which? (UK), Stiftung Warentest (DE). Grensgeval: Tweakers (redactie + community + ads). Afrader: bijna alle ‘top 10 best…’-sites.
- Doel: producten of diensten naast elkaar zetten en beoordelen.
- Herkennen: vergelijkingstabellen, sterrenbeoordelingen, lijstjes als ‘beste keus’.
🟠 Let op: kijk wie de site maakt en hoe de test is gedaan. Nep-vatbaarheid ●●●●●. (Door de grote fake-review-markt en AI-gegenereerde lijstjes. De goede bronnen zijn wél echt bruikbaar.)
Groep B - Persoonlijk delen en verbindenBlogs
- Makers: één persoon of een klein team.
- Doel: persoonlijke verhalen, meningen of uitleg over een onderwerp.
- Herkennen: artikelen met datum, reacties onderaan, Over de schrijver-sectie.
⚪️ Let op: kwaliteit wisselt sterk. Veel blogs worden deels met AI geschreven. Vaak zit er een verborgen verdienmodel achter (affiliate, gesponsorde posts). Nep-vatbaarheid ●●●●●
Sociale media
- Makers: miljarden gewone gebruikers, beroemdheden, bedrijven die via eigen kanalen (accounts) gebruik maken van een platform dat een eigen vorm en eigen regels heeft (Instagram, Snapchat, TikTok, Facebook).
- Doel: berichten, foto's en video's delen; reageren op elkaar. Commercieel en non-commercieel, kwaliteit en rommel lopen dwars door elkaar. Platformdoel: geld verdienen.
- Herkennen: de platformnaam, accounts, likes, shares, een feed die op jou is afgestemd.
⚪️ Let op: Veel video's zijn gemaakt voor aandacht, niet voor uitleg. Nepnieuws komt vooral voor op sociale media - het lijkt dan bijvoorbeeld op iets uit een serieus nieuwskanaal. Bots, nep-accounts, desinformatie-campagnes en AI-content komen in grote hoeveelheden voor. Nep-vatbaarheid ●●●●●
Videoplatforms en vlogs
- Makers: makers van individueel tot professioneel, die via eigen kanalen gebruik maken van een platform dat een eigen vorm en eigen regels heeft (TikTok, YouTube, Twitch).
- Doel: video-content in alle genres.
- Herkennen: kanaalpagina, abonneerknop, aanbevelingscarrousel.
⚪️ Let op: video voelt als bewijs (beeld, stem), maar is het niet. Deepfakes en AI-stemmen groeien snel. Nep-vatbaarheid ●●●●●
Forums en community's
- Makers: gebruikers rond een gedeeld onderwerp, vaak met moderatoren (mensen die regels bewaken).
- Doel: vragen stellen, ervaringen delen, discussies voeren.
- Herkennen: vragen en antwoorden, antwoord-waarderingen, subgroepen rond thema's.
⚪️ Let op: ervaringen van anderen zijn waardevol, maar het is wat één iemand meemaakte — geen algemeen antwoord. Let op of goede moderatie is en of er bronnen bij staan. Nep-vatbaarheid ●●●
Persoonlijke sites
- Makers: één iemand met diepe kennis of passie, vaak al jaren bezig.
- Doel: alles over één specifiek onderwerp (een kunstenaar, een dierensoort, een uit de hand gelopen passie).
- Herkennen: (lange) artikelen met datum, reacties onderaan, Over de schrijver-sectie. Vaak wat ouderwetse vormgeving.
⚪️ Let op: controleer of de maker te identificeren is. Zo ja, vaak een goede primaire bron — juist omdat er geen commercieel belang is. De nep-vatbaarheid is klein, want dit geloofwaardig namaken is aardig veel werk.
Groep C - Kennis en lerenNaslagwerken en wiki's
- Makers: een grote groep vrijwilligers (Wikipedia) of een uitgever (Winkler Prins, Britannica).
- Doel: uitleg geven over onderwerpen, geordend per artikel.
- Herkennen: artikelstructuur met kopjes, bronnen onderaan, bij wiki's: Geschiedenis-tabblad.
🟢 Let op: controleer belangrijke feiten via de bronnen onderaan. Nep-vatbaarheid ●● > er bestaan veel Wikipedia-klonen. Zeker niet alle wiki’s zijn van de Wikimedia Foundation. Zie Wiki’s.
Factcheck-websites
- Makers: journalisten en onderzoekers die beweringen controleren (Nieuwscheckers, Pointer, VRT NWS, Snopes, Poynter).
- Doel: beweringen uit het nieuws of van sociale media checken.
- Herkennen: per bewering een oordeel (waar, onwaar, gedeeltelijk waar) en een methode-uitleg.
🟢 Let op: er bestaan neppe factcheckers in het buitenland. Wereldwijd volgt NewsGuard meer dan 3.000 AI-gegenereerde nep-nieuwssites (maart 2026). Nep-vatbaarheid in het Nederlands ●
Online leeromgevingen
- Makers: scholen, uitgevers en cursusaanbieders (Khan Academy, Coursera, edX). Soms betaald.
- Doel: gestructureerd leermateriaal aanbieden, vaak met opdrachten.
- Herkennen: hoofdstukken, opdrachten, vaak via een inlog, maar ook deels openbaar (Wikiwijs.nl)
🟢 Let op: kijk wie de site aanbiedt. Een school of uitgever werkt met redactie en controle. Op open platforms verschilt de kwaliteit per maker. Nep-vatbaarheid ●
Leernetwerken
- Makers: gemeenschappen rond leren en kennisdelen (Stack Overflow, Reddit-subs zoals r/AskHistorians; ook gathering.tweakers.net past hierbij).
- Doel: open uitwisseling van kennis en vragen.
- Herkennen: vraag-en-antwoord-structuur, upvotes, reputatiepunten.
⚪️ Let op: de beste antwoorden drijven meestal boven, maar niet altijd. Let op of antwoorden bronnen hebben. Kwaliteit verschilt sterk per platform. Pure Q&A sites zoals Quora kan je beter vermijden. Sommige grote platforms zoals Stack Overflow hebben te maken met AI-gegenereerde antwoorden. Nep-vatbaarheid ●●●
Groep D - Informeren en voorlichtenOverheid en voorlichting
- Makers: ministeries, gemeenten, provincies, uitvoeringsorganisaties (NL: RIVM, KNMI, CBS; BE: vlaanderen.be, belgium.be).
- Doel: wettelijk verplichte informatie en voorlichting.
- Herkennen: .nl-domein met herkenbare huisstijl (Rijkslogo, lint), rijksoverheid.nl, of gemeentenaam als domein. Veel Rijkssites delen een centrale infrastructuur en redactionele richtlijnen.
🟢 Let op: kijk altijd goed naar het webadres, niet alleen naar het logo. Imitatie via phishing komt voor. De overheid is zelf soms óók een belanghebbende (campagnesites voor gedragsverandering staan los van beleidsinformatie). Nep-vatbaarheid ●●
Publieke omroep, musea en archieven
- Makers: omroepen, musea en andere instellingen.
- Doel: Het publiek informeren, cultureel erfgoed toegankelijk maken, programma's delen. Deze instellingen werken zonder winstoogmerk (not-for-profit). Lees hier over de publieke omroep; hun nieuws-onderdelen vallen onder Groep E (journalistiek).
- Herkennen: geen eenduidige vorm. Maar al deze sites hebben goede Over ons-pagina’s met veel informatie over wie ze zijn en wat ze doen.
🟢 Let hierop - voor sommige functies heb je een account nodig. Nep-vatbaarheid ●
Sites van stichtingen en belangenorganisaties
- Makers: goede doelen (Rode Kruis, KWF), patiëntenverenigingen (Nierstichting), milieu- en dierenorganisaties (Greenpeace, Dierenbescherming), vakbonden (FNV, CNV), belangenorganisaties (ANWB, Fietsersbond), politieke partijen, actiegroepen…
- Doel: informeren over hun onderwerp én mensen overtuigen om mee te doen (doneren, tekenen, lid worden, stemmen).
- Herkennen: eigen domein, duidelijke missie op Over ons, knoppen als Doneer, Teken, Word lid, verhalen van mensen die geholpen zijn, standpunt-taal (’Wij vinden…’, ‘Het is tijd om…’).
⚪️ Let op: bij dit soort sites staat niet altijd aangegeven wat interpretaties zijn, wat de harde feiten zijn en wat de oproep is. Kijk per pagina: krijg ik hier uitleg of word ik gevraagd iets te doen? Als uitleg over het thema zelf (bijvoorbeeld wat dementie is) vaak goed. Maar niet gebruiken als enige bron over een kwestie waar de organisatie zelf voor strijdt. Gevoelig voor framing, niet voor AI-slop of content-farms. Nep-vatbaarheid ●●
Groep E - Nieuws en journalistiekNieuws en journalistiek
- Makers: redacties met hoofdredacteur; journalisten gebonden aan journalistieke codes (NVJ, Raad voor de Journalistiek). Landelijke kranten, publieke omroep, regionale media, (NOS, VRT NWS, NRC, Volkskrant, AD, Trouw, De Standaard, RTL Nieuws, regionale omroepen). Online-only: NU.nl.
- Doel: nieuws brengen, duiden en van commentaar voorzien.
- Herkennen: datum en auteur bij het artikel, colofon, bronvermelding, labels Nieuws / Opinie / Commentaar / Column / Sponsored.
⚪️ Let op: check de labels. Opinie is iets anders dan Nieuws. Ook gevestigde media maken fouten; rectificaties horen daarbij. De kwaliteit van nieuwsbronnen is verschillend. In Nederland en België bereikt nepnieuws je meestal via advertenties of socialmediaberichten die zich voordoen als een bekend merk (NOS, RTL, Telegraaf) en doorlinken naar een lookalike-adres. Kijk altijd naar de domeinnaam. Nep-vatbaarheid ●●●
Niet genoemd
Niet elke website is bedoeld voor openbare informatie. De websites die we hebben weggelaten zijn onder andere:
- Zoekmachines - om iets te zoeken; zij geven informatie door.
- Streaming- en entertainmentsites - om te kijken of te luisteren, zoals Netflix en Spotify
- Games en gameplatforms
- Chat- en berichtenapps om met elkaar te communiceren, zoals WhatsApp en Snapchat.
- Persoonlijke inlogomgevingen - om jouw eigen gegevens te zien. Inclusief alle online apps waar je iets kunt maken en doen. Belangrijkste kenmerk: het grootste deel van deze websites zit achter een login, en is alleen voor de ‘leden’. Deze sites hebben vaak wel tutorials en FAQs.
- AI-chatbot-diensten (al gedragen ze zich steeds meer als content-maker).
- Pure webshops zonder verder productomschrijvingen.
- Startpagina's en overzichtssites - verzamelsites. Wij onderhouden zelf nog steeds start.slimzoeken.nu met vertrouwde websites voor kinderen en jongeren.
Informatiehusselaars
De hoeveelheid neppe websites is enorm toegenomen. Op het web staat heel veel gekopieerde, gestolen of verzonnen inhoud. We hebben het dan over:
- (Roof)kopieën van Wikipedia (klik hier voor een overzicht).
- Content-farms die willekeurige brokken informatie bij elkaar plakken.
- Clickbait met onzin-nieuws vol pakkende koppen.
- AI-slop als de nieuwste vorm van grootschalige webvervuiling.
Op de pagina Informatiehusselaars staat uitleg. Het verschil tussen nep en echt is steeds moeilijker te zien. Bijna elke soort website heeft er dus last van!
Zoek altijd naar informatie over de makers en het precieze doel. Niet te vinden? Dat is een belangrijke aanwijzing voor nep.