Reclame is overal om ons heen, in allerlei soorten en maten. Willen we dat wel echt, kan het anders? Is reclame misschien soms ook nuttig?
Reclame, is het informatie of niet?
Waar je ook kijkt, je ziet merknamen en logo’s. Je zou ze gewoon gaan missen als ze er niet zijn. En soms lijkt reclame ook gewoon gezellig en leuk. En irritant. Onrustig. Ook kan je je afvragen wat reclame je eigenlijk precies vertelt.
De producent
Bekijk reclame eerst eens vanuit de kant van de producent, de maker van een product. Je maakt iets nieuws, iets moois. Niemand kent je nog. Je wilt bekend maken dat je bestaat en dat je producten verkoopt. Terecht of niet?
Er is altijd een gevecht om de aandacht van mensen. Zelfs als niemand moeite zou doen om jouw aandacht 💯 te trekken, dan nog is de verdeling van ieders aandacht ongelijk. Een producent moet eigenlijk wel reclame maken. Zo bezien is reclame ergens dus ook informatie. Namelijk informatie dat het product bestaat.
Hoe zou jij het doen als je producent was? Kunnen we in onze samenleving wel zonder reclame? Zou het anders kunnen? Is jouw product onmisbaar, niks anders meer nodig? Rustig doorvertellen? Of schreeuwend goed!!
De reclamemaker
Een reclamemaker verdient zijn of haar geld met reclame. Het is een apart vak. Ook reclame is een soort product. En net als bij elke ander product wordt er dan ook gekeken of de reclame zijn geld waard is. Dat wil zeggen: doet het wat het moet doen? Dat is bij reclame best lastig. Een echt bijzonder reclame maken, of een goeie reclame slogan is heel moeilijk. Soms gewoon een kwestie van geluk.
Werkt reclame eigenlijk wel?
Als je voor de deur van een winkel gaat staan flyeren, dan is het misschien nog redelijk bij te houden wat het succes van je flyer wordt: gaan de mensen naar binnen of niet na het lezen van de flyer? Maar misschien gaan ze ook later pas; wel een succes, maar moeilijker te meten.
Nog moeilijker is dat met online acties en op radio of tv. Welke advertentie werkt waar? Daarom lopen er meestal meerdere acties op verschillende platformen tegelijk.
Reclame is in het algemeen een los schot hagel. Je kan moeilijk iemand exact raken, ook al wordt dat nog zo hard geprobeerd. Onderzoek laat wel zien dat merkbekendheid en herkenning op de lange termijn juist prima werkt. Als je een product zoals bekende frisdrank maar vaak genoeg ziet, denk je dat het bij je leven hoort. Daar is goed over nagedacht, één frisdrankfabriek begonnen er 140 jaar geleden al mee!
Er wordt veel onderzoek gedaan naar jouw gedrag bij advertenties. En naar dat van ons allemaal. Via online tracking, maar ook via vragen en enquêtes. Zo wordt in ieder geval duidelijk dat veel mensen bij reclames wegzappen, adblockers gebruiken of gewoon al die afleiding negeren. Duidelijk dat maar weinig reclame echt succes heeft. En duidelijk dat je je advertenties moet laten zien op zoveel mogelijk plekken waar jouw doelgroep aanwezig is, al is het maar af en toe.
Eén ding is zeker: als je jezelf niet laat zien, als je het alleen van mond-tot-mond-reclame moet hebben, dan weten mensen niet snel dat je bestaat. Niet alles laat zich makkelijk doorvertellen.
Het kan ook dat je jouw beeldmerk echt altijd en overal laat zien, zoals de allergrootste merken. (Nee we noemen geen namen). Het komt erop neer dat jouw merk zo vaak te zien is, dat iedereen denkt dat jouw product bij het leven hoort…
+ Maak eens een lijstje van de merken die iedereen kent. Waar komt die bekendheid vandaan? Zijn die merken echt de beste? Of vooral de bekendste?
Influencers: een echt slimme vorm van reclame
Je volgt vast één of meer influencers. Misschien wil je er zelf een worden!
Wanneer een influencer iets draagt, doet, of gewoon iets hardop aanprijst, dan is dat prachtig voor het product of het merk dat daarbij in beeld komt. Kan niet beter eigenlijk. De reclame komt direct bij de doelgroep terecht. Sommige bedrijven besteden hier meer geld dan aan ‘gewone’ reclame.
Soms is een influencer iemand die dicht bij een bepaalde doelgroep staat. Maar vooral ook sterren hebben altijd veel invloed. Ze zijn vaak een rolmodel. Hun volgers nemen veel van hun gedrag over.
Vraag je ook af: waar komt de mening van een influencer vandaan? Komt die vanzelf, is het origineel? Had iemand daar invloed op? En hoe ver gaat de invloed vanuit de influencer eigenlijk? Moeilijk om te weten, wel goed om bij stil te staan…
Psychologie
Iets om over na te denken: reclame speelt lustig in op jouw gevoel. Gevoel dat je niks wilt missen, hoe je eruit zou moeten zien of gewoon waar je gevoelig voor bent (en op welk moment van de dag, de week of het jaar…).
Zeker in het werk van een influencer komt dit volop naar voren. In feite zijn veel influencers een verlengstuk van de reclame-industrie. De boodschap komt namelijk rechtstreeks bij de doelgroep terecht.
Reclame die per se niet wil opvallen
Infomercials en advertorials
Waat? Hoezegtu? Dit zijn twee Engelse samentrekkingen die ook in Nederland gebruikt worden. Klik op het woord voor meer uitleg in de begrippenlijst.
“Nog maar 2 op voorraad!" of "Dit aanbod verdwijnt over 00:14:59…
Iets om verder over na te denken: reclame speelt lustig in op jouw gevoel. Dat je niks wilt missen, hoe je eruit zou moeten zien, waar je gevoelig voor bent (en op welk moment van de dag, de week of het jaar…). Vooral in het werk van influencer komt dit volop naar voren. Eigenlijk zijn veel influencers speelbal van de reclame-industrie.
Dus is reclame wel of geen informatie?
Je hebt nu het een en ander gelezen over advertenties en reclame. Er zitten nog veel meer kanten aan vast. Vooral omdat advertenties op het web het verdienmodel is voor online producten. Google draait grotendeels op advertentie-inkomsten. Dat is een miljarden-business. Het is supercomplex door talloze cookies die ons onzichtbaar volgen en stiekem gemaakte profielen van ons gedrag. Gedrag dat per seconde verkocht wordt aan wie het meeste biedt, in een soort veiling. Er zijn wetten die ons hiertegen moeten beschermen (AVG, Digital Services Act). Maar in de praktijk gebeurt het volop. Je mag niet meer persoonlijk gevolgd worden, maar je mag wel in een groep vallen: mensen zoals jij…
Gebruik een adblocker zoals uBlock Origin. Die blokkeert veel reclame en je ziet er ook mee hoeveel en welke trackers en cookies elke website op je afstuurt. Dat is best schokkend.
Je zou kunnen zeggen: nee, reclame is geen informatie. Reclame vertelt je dat iets bestaat — maar zelden het hele verhaal.Er zit een absurde wereld achter. Maar wat blijft: zonder advertenties zou je niet goed weten welke producten er allemaal bestaan. Het antwoord is onbeslist.
DIT WEET JE NU
over reclame
Gelukkig zijn er informatiebronnen zonder advertenties, da’s wel zo rustig. Te beginnen bij Wikipedia.
Er zijn wetten tegen persoonlijke reclame. Een persoonlijk profiel van je aanleggen is dus verboden. Maar profielen maken van ‘mensen zoals jij’ gebeurt in allerlei gevallen nog steeds.
Gebruik dus een adblocker-plugin of app: uBlock Origin is een goede keuze.
Volg je een influencer dan hoort daar beïnvloeding bij. Het woord zegt het al. Wees je daarvan bewust.
Advertorials en infomercials zijn twee reclamevormen die bedoeld zijn om niet te erg op te vallen als reclame. Ze lijken op normale tv of artikelen.
