Online lezen, het web staat nooit stil

Het web verandert voortdurend

• Teksten op het web veranderen of verdwijnen regelmatig. Best onhandig, maar niks aan te doen. Maak daarom een compleet screenshot (zie tip) van de hele paginabron die je wilt bewaren…

Alles is met alles verbonden

• Teksten op het web hebben vaak commentaren. En ook weer commentaar op de commentaren. Denk aan berichten op social media als reactie op een post.
• Commentaren kunnen je idee over wat je leest makkelijk beïnvloeden, positief of negatief. Houd daar rekening mee.
• Online informatie zit op een bron vaak in een netwerk, een web van verbanden met andere teksten (Slim Zoeken is een goed voorbeeld).
• Veel teksten hebben bijvoorbeeld tags (een etiket of label). Via zo’n tag kun je doorklikken naar andere teksten met die tag. Ook de naam van auteur is zo’n verband. Hiermee kom je al gauw op alle teksten van die persoon. Of op een bio.

Uit 2. en 3. volgt ook: Voor je het weet zit je met een paar klikken op een andere site. Wilde je dat? Is die site even goed als waar je vandaan komt?

Leesniveau en design verschillen van bron tot bron

• Teksten op webpagina’s zijn soms lastig te lezen.
• De vormgeving varieert van supersimpel tot superdruk. En tussendoor staan vaak aankondigingen, reclames, en informatie van de website zelf. Zie de tip hieronder
• En ook bij een en dezelfde bron: het uiterlijk van een online tekst ligt niet vast, zoals bij gedrukte tekst. De manier waarop je het leest verschilt dan ook per apparaat of per app. Dat lijkt misschien logisch, maar voor het onthouden van de inhoud is dat best lastig.

Ga naar https://www.weeronline.nl/nieuws/wat-is-de-indian-summer en probeer het zelf

De hele tekst lezen of alleen een deel?

Online teksten zijn doorzoekbaar. Aan de ene kant is dat geweldig: gebruik zoeken op en pagina (Ctr f), zo krijg je sneller een idee of een tekst nuttig voor jou is.

Maar je gebruikt zo dus maar een klein stukje van een hele tekst, terwijl de schrijver waarschijnlijk niet voor niks een heel stuk geschreven heeft. Zoek ook naar een overzicht, een inleiding of een conclusie om te zien wat je mist als je niet de hele tekst leest.

Je kan ook de hele tekst door een chatbot laten samenvatten (cut, copy, paste). Geef dan eerst als prompt: “Vat de hoofdlijnen van de volgende tekst samen in begrijpelijke taal (niveau B1)”. B1 is een niveau dat bijna iedereen begrijpt. Of stel duidelijke vragen in de prompt over alleen die bepaalde tekst die je uploadt of kopieert. Alleen link(s) geven heeft het risico dat de bot gaat gokken wat er staat en niet alle informatie gebruikt.

Vergeet daarnaast niet dat samenvatten een vaardigheid is die in andere gevallen handig en belangrijk is. En ook: vergelijk maar eens drie samenvattingen door een chatbot van een tekst. Wat zijn de verschillen, en hoe zou jij het zelf doen?

En dan nog dit…