Informatiehusselaars

Zelf remixen

Je kent het misschien wel. Een remix of mashup maken van een filmpje op TikTok of Instagram. Je ziet iets en je repost het met een paar veranderingen. Dat kan als probeersel beginnen. Even wat remixen van anderen bekijken, en daarna zelf ook wat husselen. Smiley naar keuze erop, muziekje erbij. Na het posten van twee berichten en misschien wel dertig likes, smaakt het succes naar meer.

Technisch omgaan met montage en filters is ook nog nooit zo makkelijk geweest. Een hele snoepdoos met effecten staat voor je klaar in je favoriete app, en alle foutjes worden digitaal gladgestreken. In een handomdraai kun je jouw mash-ups en remixen posten op je eigen tijdlijn. Wat commentaar in leuke fonts eroverheen. Uitroeptekens niet vergeten!

Husselen als Big Business

Professionele informatiehusselaars zijn zowel personen als bedrijven. Dit is wat ze doen.

Content-farms

Content farms zijn verzamelaars en herverdelers van informatie. Ze maken zelf grote hoeveelheden vaak oppervlakkige content, waarbij de inhoud zelf er niet toe doet. Als het maar gelezen wordt…

Talloze bedrijven schrapen zo alles van het web dat los en vast zit. In kamertjes achter bureautjes en grote schermen laten werknemers brokken informatie verdwijnen in mappen en laatjes. Geautomatiseerd en met de hand wordt alles herverdeeld naar duizend-en-één websites, YouTube en sociale media. Met AI wordt er ook nog wat aan de vorm gerommeld, zodat de echte bron nog maar moeilijk te herkennen is.

Clickbait is een ook goed voorbeeld van wat content farms fabriceren. Hun specialiteit: een spannende kop boven een willekeurige vraag, samen met een uit z’n verband gerukt plaatje. Informatie stelen en aanvullen met onzin: niemand die erop let of de informatie onder de kop klopt. Alleen de emotie die de tekst oproept telt. Clickbait staat vaak verstopt in de links onderaan nieuwspagina’s op over-commerciële sites. Ook hier is het enige doel: advertentieclicks. Clickbait-bedrijven hebben namen als Taboola, Zergnet en Outbrain.

Semi-anonieme netwerken

AI-slop. Met generatieve AI en een paar slimme opdrachten publiceer je een hele website (of ook boeken) vol oppervlakkige onzin. Dit heet AI-slop (< lees hier meer). Het wordt vooral gemaakt om op ingewikkelde manieren geld te verdienen via clicks, views en SEO-manipulatie. Daarmee is AI-slop in feite een moderne, geautomatiseerde variant van de content-farms.

Wie er precies achter zit, is niet te achterhalen en dat is juist de bedoeling. Het overgrote deel komt van semi-anonieme personen, netwerken en bedrijfjes. Door de schaal waarop het verschijnt, vervuilt het web in hoog tempo.

Wikipedia-kloners

Wikipedia-klonen zijn(roof-)kopieën van Wikipedia. Er bestaan wel een paar honderd kopieën van Wikipedia. Voorbeeld: Wikiwand. De meeste geven geen informatie over zichzelf. Het is bij klonen erg onduidelijk hoeveel er veranderd wordt en hoe vaak de updates van Wikipedia binnengehaald worden. Zie ook onze Wikipedia-pagina.

Trollenfabrieken

Nepnieuws wordt vaak gemaakt in zogenaamde trollenfabrieken. Een trol is iemand die opzettelijk probeert om anderen online te pesten, te irriteren en te manipuleren. Het doel is om reacties uit te lokken en verwarring te zaaien. Trollen zitten vaak verstopt achter anonieme accounts. Nepnieuws en desinformatie kan je gerust een manier van oorlogvoeren noemen. Bij nepnieuws is het doel bovendien om de gebruiker te beïnvloeden door middel van leugens. Of het doel is om verwarring te stichten, liefst rond onderwerpen waar iedereen een verschillende mening over heeft: vluchtelingen, gezondheid, oorlog, noem maar op.

Open informatieplatforms

Daarnaast bestaan er nog de aloude hobby-sites, waar iedereen onverschillig wat kan publiceren. Je kunt ze herkennen aan de enorme hoeveelheid artikelen over totaal verschillende onderwerpen. Met pagina’s geschreven door mensen die het vooral leuk vinden om te schrijven. Meestal staat er weinig informatie over de makers: niet hun echte naam, maar bijvoorbeeld Floddertje35) en niet hun beroep.

Er werd volop gekopieerd van onder andere Wikipedia. Er is geen of onvoldoende redactie en de informatie wordt zelden bijgewerkt in de loop van de tijd. Voorbeelden van zulke van-alles-wat-sites zijn infonu.nl (geen controle op de inhoud; tegenwoordig alleen een archief) en Wikihow (wel schrijfredactie, maar weinig inhoudelijke controle).

Door social media en de aantrekkingskracht van het vak van influencer lijken dit soort vage informatie-platforms uit de mode geraakt. Maar je komt de oude sites zeker nog wel tegen.