Een ik zegger die niemand is

Een chatbot klinkt menselijk. Heel menselijk zelfs. Maar het ís geen mens. Op deze pagina lees je waarom dat belangrijk is — en waarom je voorzichtig moet zijn met wat je deelt.

Geen mens

Waarom lijkt een chatbot zo menselijk? Dat komt vooral door onszelf. Wij hebben een groot voorstellingsvermogen. We zien al snel een gezicht in een ruwe vlek op de muur. En wanneer we mooie zinnen lezen of horen, denken we al snel dat er ‘iemand’ aan het woord is. Maar een chatbot is niet iemand. Een chatbot heeft geen wil en geen eigen ervaring.

Hoe goed een chatbot ook kan praten, het is en blijft een machine. Zelfs al zegt de bot ‘ik’ en klinkt de bot verbaasd, blij of een beetje boos, er zit geen menselijk gedrag in. De bot imiteert een mens en dat lijkt heel echt. Houd daar rekening mee.

Het verschil met een echt gesprek

In het gewone leven kan je iemand leren kennen, heeft iemand een achtergrond waar je rekening mee kan houden, is er een bepaalde bedoeling achter wat iemand zegt. Dat is belangrijk voor onze omgang met elkaar en voor het inschatten van de waarde van wat iemand zegt. Maar het maakt een chatbot helemaal niks uit of een antwoord onvolledig of onwaar is. De bot zal alleen maar ‘natuurlijk, sorry, ik zei het verkeerd’ zeggen, en gewoon opnieuw beginnen.

Vertel ook geen persoonlijke dingen. Beleefd praten is goed, maar dat is meer voor jezelf en voor wie er eventueel meeleest. Je hoeft een chatbot ook zeker geen antwoord te geven op vragen die niks met je onderwerp te maken hebben. De chatbot wil dan wel niks, de Big Tech-bedrijven die ze maken des te meer.

Een chatbot zal je dus bijna nooit tegenspreken. Zeg je dat het antwoord niet klopt, dan past de chatbot het aan — ook als het eerste antwoord wél goed was. Dat meegaande gedrag is geen fout, maar bewust zo aangeleerd. Tijdens de training beoordelen mensen de antwoorden van de chatbot. Een antwoord dat overeenkomt met wat de gebruiker vindt, krijgt vaker een goede beoordeling. Zo leerde de chatbot: de gebruiker gelijk geven = goed antwoord.

Dit maakt een chatbot ongeschikt als iemand om mee te sparren over of iets waar is of niet. Meer over hoe lastig dat in de praktijk is lees je bij Een chatbot als hulpmiddel, onder het kopje Zelfverzekerd.


De bubbel van één

Maar misschien vind je het prettig om persoonlijke dingen aan een chatbot te vertellen. Misschien is de chatbot je maatje. Niemand die jou zo goed begrijpt…

Door veel met één chatbot te praten kun je in een bubbel van één terecht komen: een digitale wereld die helemaal om jou draait, waarin weinig ruimte is voor andere meningen of nieuwe ideeën. Ken je anderen die dit ook hebben? Praat er over met elkaar.

Hoe ver vind jij dat de invloed van AI op je leven mag gaan?

Chatbots en privacy

De bedrijven achter chatbots kunnen veel informatie verzamelen over wat jij doet en wat jij over jezelf vertelt. Je kunt het zelf niet controleren, en ook vertellen ze eigenlijk nooit hoe het echt zit. Daarom is het belangrijk dat jouw privacy beter beschermd wordt. De overheid moet hiervoor nieuwe wetten maken, maar het kan even duren voordat de belangen van gewone mensen voorop komen te staan.

Chatbot Duck.ai vormt zelf een filter
Door Duck.ai te gebruiken zet je al een hele stap in de goede richting. Duck.ai zorgt ervoor dat er een soort filter tussen jou en de grote AI-bedrijven gezet wordt. Jouw chats worden niet aan jou gekoppeld. Je kunt de chats ook alleen in je eigen browser zien en na afloop opslaan op je eigen computer (of verwijderen). Als je op een gedeelde computer werkt, zoals op school of in de bibliotheek, is het misschien beter om je chats te wissen.

DIT WEET JE NU

over chatbots en menselijkheid

  • Een chatbot klinkt als een mens, maar het is een machine. Zonder wil, zonder ervaring, zonder bedoeling.
  • Het maakt voor een chatbot niks uit of het antwoord klopt of niet.
  • Een chatbot spreekt je bijna nooit tegen. Dat gedrag is bewust ‘aangeleerd’.
  • Vertel geen persoonlijke dingen. De Big Tech-bedrijven achter chatbots verzamelen veel informatie over alle klanten.
  • Duck.ai zet een privacyfilter tussen jou en de AI-bedrijven.